0 527

Aysun KALAFAT
Kübra YETER

Geçtiğimiz aylarda Can Dündar, yardım taşıdığı iddia edilen tırlarda aslında MİT’in silah taşıdığını ortaya çıkarmıştı. Yapılan bu habere istinaden Cumhuriyet Gazetesi Ankara temsilcisi Erdem Gül ile birlikte “devletin güvenliğine ilişkin bilgileri temin etme, siyasi ve askeri casusluk, gizli kalması gereken bilgileri açıklamak, terör örgütünün propagandasını yapmak” ile suçlanarak 26 Kasım 2015 günü uzun bir sorgu, ifade ve mahkeme sürecinin ardından tutuklanıp cezaevine girdiler. Tek suçları doğru haber yapmaktı. Gazeteciliğin gerekliliği halka doğru bilgiyi ulaştırmak değil mi? Oysa ifade özgürlüğü yalnızca iyi karşılanan, rahatsız edici olmayan veya kayıtsız kalınan bilgi ve fikirler için değil, aynı zamanda saldırgan olan, sarsıcı etki yaratan fikir ve bilgiler için de geçerlidir.

Uluslararası Gazetecileri Koruma Komitesi (CPJ)’ nin 2014 yılında hazırladığı rapora göre Türkiye, tutuklu gazeteciler sayısı bakımından birinci sırada yer alıyor. Raporda Türkiye’de eleştirel haber ve yorum yapan gazetecilerin baskıya uğramaya devam ettiği yer alıyor. 6 Eylül 2015’te belirli kişi ve gruplar tarafından Hürriyet binasına düzenlenen saldırı ve gazeteci Ahmet Hakan’ın evinin önünde darp edilmesinden sonra “Türkiye de basın özgürlüğü var mı?” sorusu daha da tartışılır hale gelmişti ki bu olaylara yenileri eklendi ve eklenmeye de devam ediyor. Nokta Dergisi’nin 2 Kasım’daki kapağında ve içeriğinde yer alan ifadeler nedeniyle tutuklanan Genel Yayın Yönetmeni Cevheri Güven ve Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Murat Çağan hakkında hazırlanan iddianameyi kabul eden mahkeme gazetecilerin tutukluluğunun devamına karar verdi.

Freedom House ise raporunda şu ifadelere yer verdi: “Cumhurbaşkanı Erdoğan, geçen yıl siyasi gücünü pekiştirdi ancak demokratik çoğulculuğa karşı, keskin ve saldırgan bir kampanya yürüttü. Medya platformlarında açıkça sansür uygulamalarını, kendisini eleştiren gazetecileri işten atmalarını istedi. Anayasa mahkemesinin kararına saygı duymadığını söyleyerek gazetecileri tehdit etti, kadın gazetecileri azarladı.”

Doğruyu yazan, ipliklerini pazara çıkaran gazetecileri içeriye atarak cezaevini gazeteci hapishanesine çevirdiler. Kendisinden yana olmayanı hiçe saymak değil midir bu?

2015 Yılı Sansür Yılı

2015 yılının ilk sekiz ayında birçok yerden basına sansür haberleri ile karşılaştık.

Ocak- Ağustos tarihleri arasında; 220 habere ve 100’ün üzerinde haber sitesine erişim engellendi. En az 20 olayda 17 medya organı akreditasyon ayrımcılığına uğradı. Ocak- Ağustos ayları arasında en az 50 gazeteci fiziksel saldırıya uğradı. En az 20 gazeteci tehdit edildi, 2 gazeteci öldürüldü. Ağustos ayı itibariyle de en az 40 gazeteci ve medya çalışanı gözaltına alındı. Tüm bunlarının yanı sıra isimleri yer alan ve yer almayan birçok gazete, gazeteci polis baskınlarına, hukuk dışı göz altılara maruz kaldı. Kanaltürk ve Bugün gazetesine atanan kayyumla birlikte polisin ve de devletin gazeteciler üzerine uyguladığı baskıyı bir gün boyunca canlı yayından izleyerek şahit olduk. ‘Azadiya Welat‘ ve ‘Gündem‘ gazeteleri dağıtıcısı Kadri Bağdu ise kimliği belirsiz kişiler tarafından katledildi. Bu yaşanılanların en sonuncu örneği ise MİT Tırları haberini yapan Cumhuriyet Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Can Dündar ve Cumhuriyet Gazetesi Ankara Temsilci Erdem Gül’ün tutuklanmalarıdır.

3(163)Basın özgürlüğü nedir?

Basın özgürlüğü temel özgürlüklerimiz arasında yer alır. Bütün herkes için bir ihtiyaç olan ifade özgürlüğü gazetecilik mesleğinde kullanıldığında basın özgürlüğüne dönüşür. Basın özgürlüğü en kısa tabiriyle elektronik veya basılı medya aracılığıyla görüş ve düşüncelerini yayabilme ve açıklayabilme hakkıdır. Medyanın serbestçe çalışması demek iktidarın denetlenmesi demek olduğundan iktidar güçleri medyayı kendi yandaşları yapmaya çalışır. Kamusal gücünü ve kamusal kaynakları kişisel çıkarları için kullandıklarından bunun gizli kalmasını isterler. Medyanın bunları halka duyurmasını istemezler. Bu yüzden iktidar tarafından dürüst medya sevilmez. Yandaşları haline getiremedikleri medyayı susturmaya çalışırlar. Tek yanlı yayınlar yapıp bunları çeşitli ideolojiler çerçevesinde halka empoze etmeye çalıştıklarında ise basın özgürlüğü olmaz.

Türkiye’de basın özgürlüğü 

İktidarlar basın özgürlüğünü değişik yollarla engelleyebilirler. Kanunlar çıkararak medyanın hareket alanını sınırlandırabilirler. Hoşlarına gitmeyen gazeteleri batırmak için mali ve idari yollara başvurabilirler.

Medya da başlı başına kamusal bir güç olup kamu gücünü denetlemekle yükümlü bir organdır. Medyanın da yasalara ve ahlaka aykırı kullanılması mümkündür. Nasıl ki, sınırsız siyasi güç yozlaşırsa, sınırsız medya gücüde öyledir. Medya gücüde bu yüzden denetlenmelidir. Burada asıl mesele denetleme kim tarafından, nasıl yapılacağıdır. Medyanın denetimi birey hak ve özgürlükleri için hukuk aracılığıyla olmalıdır. Ancak Türkiye’de yine hukuk iktidarın elinde olduğundan medya baskı altında tutulmaktadır.

Türkiye’de basına uygulanan sansür eski zamandan beri var olsa da son birkaç yılda basın ve basın çalışanlarına uygulanan baskılar iyice arttı. Türkiye’de her dönemde olduğu gibi bu dönemde de mevcut iktidar ile ters düşen basın ve yayın organları üst makamların istekleri doğrultusunda işten çıkarıldı. Oysa 2015 yılında artık basın çalışanları ve gazeteciler özgür, tarafsız, herhangi bir kurum ve kuruluşa bağlı kalmadan, kendi düşüncelerini rahatça ifade edebilmeli ve aktarabilmelidir. Türkiye son yıllardaki sansür ve baskı politikaları nedeniyle basın özgürlüğünde dünyanın en kötü siciline sahip ülkelerinden biri olarak gösteriliyor. Bugün iktidarı eleştirdiği için onlarca gazeteci hapse atılıyor, yüzlercesi işsiz bırakılıyor, tazminat davalarına maruz kalıyor. Hatta sosyal medya üzerinden hükümeti eleştirme bile cezalandırılıyor.

İnternet ortamında ve basılı yayında sansür uygulanan bazı kaynaklar şöyle;

Azadiya Welat, Aram Yayınları, Add Haber, Aktif Haber, Ajans 23, Aydınlık Gazetesi, Beyaz Gazete, Bugün gazetesi, Canlı Haber, Cihan, Cnn Turk, Cumhuriyet, Diken, DİHA, Doğan, Evrensel, Etha, Haber7, Haberler.com, Habertürk, Haberduyum.com, Hakimiyet.com, Hürriyet, İhlassondakika.com, İmc Tv, İnternethaber.com, İstanbul Times, Kanaltürk, Nokta Dergisi, Rota Haber, Özgür Gündem, Sarızeybek.com, Time Türk…

Benzer Makaleler

0 691

0 653

0 656

0 466

Yorum Yok

Yorum Yazınız